Uczniowie chcą odbudować nagrobek zasłużonego nauczyciela. Trwa zbiórka na upamiętnienie Bronisława Kowalskiego /AUDIO/

Gwałtowna burza, która przeszła nad Przegalinami Dużymi 2 lipca, poważnie uszkodziła miejscowy cmentarz parafialny. Wśród ponad 25 zniszczonych nagrobków znalazł się grób Bronisława Kowalskiego – wieloletniego nauczyciela i kierownika Szkoły Podstawowej w Przegalinach, który przez kilkadziesiąt lat kształcił kolejne pokolenia mieszkańców.

Byli uczniowie pedagoga postanowili wziąć odpowiedzialność za odtworzenie miejsca jego pochówku. Zawiązali społeczny komitet, którego celem jest postawienie w miejsce zniszczonego nagrobka nowego, trwałego pomnika. Koszt nowego marmurowego nagrobka szacowany jest na około 15 tysięcy złotych.

Nauczyciel, który wychował pokolenia
Bronisław Kowalski urodził się 28 lipca 1894 roku, a zmarł 15 czerwca 1970 roku. Choć nie pochodził z Przegalin – przybył z południowej Polski – z miejscowością związał znaczną część swojego życia.

W Przegalinach rozpoczął pracę nauczycielską w 1919 roku i pozostał w miejscowej szkole aż do przejścia na emeryturę w 1965 roku. Przez 46 lat pracy pedagogicznej był nie tylko nauczycielem, ale również wychowawcą i społecznikiem, który mocno angażował się w życie lokalnej wspólnoty.

Jako kierownik szkoły uczył m.in. języka polskiego i matematyki. Prowadził również zajęcia ze śpiewu i grał na skrzypcach. Szczególne znaczenie przywiązywał do wychowania patriotycznego. Uczniowie poznawali pod jego kierunkiem pieśni patriotyczne, w tym związane z tradycją powstańczą, a także pieśni ludowe.

Dbał również o kulturę słowa i estetykę pisma. W czasach, gdy uczniowie posługiwali się stalówkami i atramentem, przykładał dużą wagę do starannego i czytelnego pisania. Uczniowie korzystali ze specjalnych zeszytów do kaligrafii.

Miłośnik książek i społecznik
Bronisław Kowalski był także wielkim miłośnikiem książek. Zabiegał o rozwój biblioteki szkolnej i starał się, aby uczniowie mieli dostęp do jak największej liczby książek. Zajmował się również introligatorstwem – umiejętnością rzadko spotykaną w tamtym czasie.

Aktywnie uczestniczył w życiu społecznym Przegalin. Był współorganizatorem miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej i angażował się w działania związane z budową nowej remizy. Wspierał również ideę stworzenia miejsca, które służyłoby mieszkańcom jako przestrzeń spotkań i działalności społecznej – domu ludowego.

Znający go uczniowie wspominają go jako człowieka wszechstronnego, wymagającego, ale jednocześnie oddanego swoim wychowankom i lokalnej społeczności. Był człowiekiem głębokiej wiary, a jego działalność sprawiła, że na trwałe wpisał się w historię Przegalin Dużych.

Burza zniszczyła miejsce pochówku
2 lipca 2026 roku gwałtowna burza wyrządziła poważne szkody na cmentarzu parafialnym w Przegalinach. Uszkodzonych zostało ponad 25 pomników. Grób Bronisława Kowalskiego ucierpiał szczególnie mocno – jego stan uniemożliwia zwykłą renowację i konieczne jest wykonanie nowego nagrobka.



Rodzina Bronisława Kowalskiego nie utrzymuje obecnie kontaktu z miejscową społecznością. Dlatego jego byli uczniowie uznali, że nie mogą pozostać obojętni wobec zniszczenia miejsca pochówku swojego nauczyciela. – Chcemy upamiętnić Bronisława Kowalskiego i postawić w miejsce zniszczonego grobu nowy, marmurowy pomnik – podkreśla Włodzimierz Filipiuk.

Organizatorzy znaleźli już firmę, która może wykonać nagrobek, oraz wybrali odpowiedni materiał. Szacowany koszt przedsięwzięcia wynosi około 15 000 złotych.

Byli uczniowie apelują o pomoc
Inicjatorzy zwracają się z apelem przede wszystkim do byłych uczniów Bronisława Kowalskiego, nauczycieli oraz wszystkich osób, którym bliska jest pamięć o zasłużonych pedagogach i lokalnych społecznikach.

Byli uczniowie mieszkają dziś w różnych częściach Polski, jednak nadal spotykają się w Przegalinach, m.in. podczas corocznego odpustu przypadającego 15 sierpnia, a także w okresie Wszystkich Świętych i w listopadzie. Organizatorzy liczą, że właśnie te spotkania pozwolą szerzej nagłośnić inicjatywę i zgromadzić środki potrzebne do wykonania nowego nagrobka.

Do udziału w akcji zaproszeni są również nauczyciele i wychowankowie innych szkół, którzy chcieliby symbolicznie dołożyć swoją „cegiełkę” do upamiętnienia pedagoga. Organizatorzy podkreślają, że każda wpłata – niezależnie od jej wysokości – przybliża realizację przedsięwzięcia.

Jak wesprzeć odbudowę nagrobka?
Na potrzeby zbiórki utworzono przy OSP Przegaliny Duże rachunek pomocniczy przeznaczony na odbudowę nagrobka Bronisława Kowalskiego.

Wpłat można dokonywać na konto: OSP Przegaliny Duże:
Numer rachunku: 81 8039 3060 0200 2204 9100 03
Tytuł wpłaty: „Nagrobek Bronisława Kowalskiego”

Pamięć o nauczycielu pozostaje
Odbudowa nagrobka ma być czymś więcej niż tylko odtworzeniem zniszczonego pomnika. Dla inicjatorów jest to przede wszystkim forma wdzięczności wobec człowieka, który przez dziesięciolecia poświęcał się edukacji dzieci i młodzieży, rozwijał życie kulturalne i społeczne Przegalin oraz wychował wiele pokoleń mieszkańców.

Nowy nagrobek ma stać się trwałym znakiem pamięci o Bronisławie Kowalskim – nauczycielu, kierowniku szkoły, społeczniku, patriocie i człowieku, który swoją pracą na trwałe wpisał się w historię lokalnej społeczności.